గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించే పేద, కూలీ కుటుంబాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ శుభవార్త అందించింది. దేశవ్యాప్తంగా కోట్ల మందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్న మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS) ఇప్పుడు కొత్త పేరు, కొత్త నిబంధనలతో అమలులోకి రానుంది.
MGNREGS పథకానికి
👉 “పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన (Pujya Bapu Gramin Rozgar Yojana)”
అనే కొత్త పేరు పెట్టడంతో పాటు, పని దినాలు, వేతనం, బడ్జెట్ పెంచుతూ కేంద్ర క్యాబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది.
ఈ మార్పులు గ్రామీణ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కీలక ప్రభావం చూపనున్నాయి.
పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన అంటే ఏమిటి?
ఇది ఇప్పటివరకు అమలులో ఉన్న MGNREGS పథకానికి అప్డేటెడ్ రూపం.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించే నిరుపేదలకు ఉపాధి + ఆర్థిక భద్రత కల్పించడమే ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఈ పథకం కింద గ్రామీణ కూలీలకు ప్రభుత్వ హామీతో ఉపాధి కల్పించబడుతుంది.
🎯 పథక లక్ష్యాలు (Scheme Objectives)
పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన లక్ష్యాలు ఇవే:
- గ్రామీణ పేద కుటుంబాలకు ఆర్థిక భద్రత
- ఉపాధి అవకాశాల పెంపు
- గ్రామాల నుంచి పట్టణాలకు వలసలను తగ్గించడం
- గ్రామీణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి
- గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం
🔥 కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న కీలక నిర్ణయాలు
- పథకం పేరు మార్పు
MGNREGA → పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన - పని దినాల పెంపు
👉 100 రోజులు → 125 రోజులు - వేతనం పెంపు
👉 కనీస రోజువారీ కూలీ ₹240 - బడ్జెట్ కేటాయింపు
👉 ₹1.51 లక్షల కోట్లు
ఈ నిర్ణయాలు గ్రామీణ కూలీలకు వార్షిక ఆదాయం పెరిగేలా చేస్తాయి.
📜 MGNREGS పథకం పేరు ఎందుకు మార్చారు?
2005లో జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం అమలులోకి వచ్చింది.
తర్వాత దీనికి మహాత్మా గాంధీ పేరు జతచేశారు.
ప్రస్తుతం గ్రామీణ ఉపాధి వ్యవస్థను మరింత ఆధునికంగా, సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలనే లక్ష్యంతో
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని “పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన”గా పేరు మార్చింది.
ఇది కేవలం పేరు మార్పు మాత్రమే కాదు –
పని దినాలు, వేతనం, బడ్జెట్ అన్నింటిలోనూ చారిత్రాత్మక సంస్కరణ.
📊 పాత & కొత్త నిబంధనల పోలిక | Old vs New Rules
| వివరాలు | పాత విధానం (MGNREGA) | కొత్త విధానం (2025) |
|---|---|---|
| పథకం పేరు | MGNREGA | పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన |
| పని దినాలు | 100 రోజులు | 125 రోజులు |
| రోజువారీ వేతనం | రాష్ట్రాలవారీగా | ₹240 (కనీసం) |
| వార్షిక బడ్జెట్ | ₹60,000–80,000 కోట్లు | ₹1.51 లక్షల కోట్లు |
✅ కొత్త నిబంధనల వల్ల లాభాలు
- 25 అదనపు పని దినాలతో వార్షిక ఆదాయం పెరుగుతుంది
- రోజువారీ కనీస కూలీ పెరగడం వల్ల జీవన భద్రత
- గ్రామీణ అభివృద్ధి పనులకు భారీ నిధులు
- పట్టణాలకు వలసలు తగ్గే అవకాశం
📄 అర్హతలు & అవసరమైన పత్రాలు
అర్హతలు:
- గ్రామీణ ప్రాంతానికి చెందిన వ్యక్తి
- వయస్సు 18 సంవత్సరాలు నిండి ఉండాలి
అవసరమైన పత్రాలు:
- ఆధార్ కార్డు
- రేషన్ కార్డు
- బ్యాంక్ పాస్బుక్
- పాస్పోర్ట్ సైజు ఫోటో
🔔 గమనిక:
జాబ్ కార్డుకు ఆధార్, బ్యాంక్ ఖాతా లింక్ అయి ఉండాలి.
‘ఉపాధి’కి మరింత గ్యారంటీ: వీబీ–జీ రామ్ జీ బిల్లుకు చట్టరూపం
దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది గ్రామీణ పేదలు, కూలీలకు ఉపాధి కల్పిస్తున్న మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGA) స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్తగా తీసుకొచ్చిన వికసిత్ భారత్ – గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్ (గ్రామీణ్) బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర వేయడంతో ఇది అధికారికంగా చట్టంగా మారింది.
ఈ కొత్త చట్టాన్ని సంక్షిప్తంగా వీబీ–జీ రామ్ జీగా పిలుస్తున్నారు. గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకంలో ఇది కీలక మార్పుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అభివర్ణిస్తోంది.
వీబీ–జీ రామ్ జీ బిల్ 2025 అంటే ఏమిటి?
MGNREGA చట్టంలో సంస్కరణలు చేసి రూపొందించిన ఈ కొత్త బిల్లును వికసిత్ భారత్ మిషన్ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా తీసుకొచ్చారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనిచేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్న కూలీలకు ఏటా 125 పని దినాల ఉపాధి హామీ ఇవ్వడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
MGNREGAతో పోలిస్తే వీబీ–జీ రామ్ జీ ఎందుకు మెరుగైంది?
- పాత పథకంలో 100 పని దినాలు మాత్రమే ఉండగా, కొత్త చట్టంలో 125 రోజులు
- కేవలం కూలి పనులు కాకుండా మౌలిక వసతుల అభివృద్ధిపై దృష్టి
- గ్రామీణ జీవనోపాధి అవకాశాల విస్తరణ
- వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలను తగ్గించే పనులకు ప్రాధాన్యం
గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కలిగే ప్రయోజనాలు
ఈ పథకం కింద చెరువులు, కుంటలు వంటి నీటి వనరుల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. సాగునీటి సౌకర్యాలు మెరుగుపడడంతో పాటు భూగర్భ జల మట్టం పెరుగుతుంది. గ్రామ రోడ్లు, అనుసంధానం, అత్యవసర సేవల అభివృద్ధి ద్వారా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం అవుతుంది.
ఉపాధికి హామీ ఉండటం వల్ల కరువు సమయంలో గ్రామాల నుంచి పట్టణాలకు జరిగే వలసలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. డిజిటల్ హాజరు, నేరుగా కూలీల ఖాతాల్లో వేతనాల చెల్లింపు ద్వారా పారదర్శకత పెరుగుతుంది.
రైతులకు కలిగే లాభాలు
- వ్యవసాయ సీజన్లలో కూలీల కొరత రాకుండా చర్యలు
- విత్తనాలు, నూర్పిళ్ల సమయంలో 60 రోజులు పనుల నిలిపివేతకు అవకాశం
- కూలీ రేట్ల కృత్రిమ పెంపు నియంత్రణ
- నీటి వనరుల అభివృద్ధితో ఒకటికంటే ఎక్కువ పంటలు సాగు
కూలీలకు లభించే ప్రధాన లాభాలు
ఏటా 125 పని దినాల హామీ ఉండటం వల్ల కూలీల ఆదాయం సుమారు 25 శాతం వరకు పెరుగుతుంది. నిర్ణీత సమయంలో ఉపాధి కల్పించలేకపోతే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిరుద్యోగ భృతి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
MGNREGAని ఎందుకు మార్చాల్సి వచ్చింది?
MGNREGA చట్టాన్ని 2005 నాటి గ్రామీణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రూపొందించారు. ప్రస్తుతం గ్రామాల్లో డిజిటల్ సేవలు, కనెక్టివిటీ, సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలు విస్తరించడంతో కొత్త అవసరాలకు తగిన విధంగా చట్టంలో మార్పులు చేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
పారదర్శకత & పర్యవేక్షణ
- కృత్రిమ మేధ ఆధారిత మోసాల గుర్తింపు వ్యవస్థ
- జీపీఎస్, మొబైల్ ఆధారిత పర్యవేక్షణ
- కేంద్ర–రాష్ట్రాల సంయుక్త స్టీరింగ్ కమిటీ
- గ్రామ పంచాయతీలకు కీలక పర్యవేక్షణ అధికారాలు
పథక వ్యయ భారం ఎలా ఉంటుంది?
సాధారణ రాష్ట్రాల్లో ఈ పథక వ్యయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం 60 శాతం, రాష్ట్రాలు 40 శాతం భరిస్తాయి. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, హిమాలయ ప్రాంతాలు మరియు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో ఇది 90:10 నిష్పత్తిలో అమలవుతుంది.
VB G RAM G పథకం అంటే ఏమిటి?
VB G RAM G అనేది గత 17 ఏళ్లుగా అమలులో ఉన్న ఉపాధి హామీ పథకాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా, ఫలప్రదంగా అమలు చేయడానికి రూపొందించిన కొత్త మిషన్. పని దినాలు, వ్యయ విధానం, చేపట్టే పనుల స్వభావంలో కీలక మార్పులు తీసుకువచ్చారు.
జనవరి 5న గ్రామసభలు – ముఖ్య సమాచారం
- రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని గ్రామ పంచాయతీల్లో గ్రామసభలు
- పథకంలోని మార్పులపై ప్రజలకు అవగాహన
- ఉపాధి కార్మికులు, ప్రజాప్రతినిధుల భాగస్వామ్యం
- ఏప్రిల్ నుంచి అమలయ్యే పథకానికి గ్రామ స్థాయి కార్యాచరణ
VB G RAM G పథకంలోని కీలక మార్పులు
పని దినాలు పెంపు
ఇప్పటి వరకు ఉన్న 100 పని దినాలను 125 పని దినాలకు పెంచారు.
నిర్వహణ వ్యయం పెంపు
నిర్వహణ వ్యయం 6% నుంచి 9%కి పెంచనున్నారు.
కేంద్ర – రాష్ట్ర వ్యయ నిష్పత్తి
ఇకపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు 60:40 నిష్పత్తిలో వ్యయాన్ని భరించాలి.
ఖరీఫ్ సీజన్లో ఉపాధి పనులకు విరామం
రైతులకు కూలీల కొరత లేకుండా ఉండేందుకు ఖరీఫ్ సీజన్లో 2 నెలలపాటు ఉపాధి పనులకు విరామం ఇవ్వనున్నారు.
పని కల్పన & నిరుద్యోగ భృతి
ఉపాధి కోరిన వారికి 14 రోజుల్లో పని కల్పించాలి. పని ఇవ్వకపోతే నిరుద్యోగ భృతి కింద వేతనంలో సగం నేరుగా వారి ఖాతాల్లో జమ చేస్తారు.
వేతనాల ఆలస్యానికి పరిహారం
కూలీలకు వేతనాల చెల్లింపులో ఆలస్యం జరిగితే తప్పనిసరిగా పరిహారం చెల్లించాలి.
VB G RAM G పథకం వల్ల కలిగే లాభాలు
ఈ పథకం ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడంతో పాటు, వలస కార్మికత్వం తగ్గుతుంది. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, ఆర్థిక భద్రత, సమగ్ర గ్రామాభివృద్ధికి ఇది దోహదపడుతుంది.
వీబీ–జీ రామ్ జీ కింద చేపట్టే ప్రధాన పనులు
1. జల సంరక్షణ
నీటి సంరక్షణ, సాగునీరు, చెరువులు, కుంటల పునరుజ్జీవం, చెక్ డ్యాంలు, కాలువల నిర్మాణం వంటి పనులు.
2. గ్రామీణ మౌలిక వసతులు
గ్రామ రోడ్లు, పంచాయతీ భవనాలు, అంగన్వాడీ కేంద్రాలు, పాఠశాల మౌలిక వసతులు, పారిశుద్ధ్యం, సోలార్ లైటింగ్.
3. జీవనోపాధి వసతులు
వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధకం, చేపల పెంపకం, గోదాములు, కోల్డ్ స్టోరేజీలు, స్వయం సహాయక సంఘాల భవనాలు.
4. ప్రకృతి వైపరీత్యాల నివారణ
వరద, తుపాను షెల్టర్లు, మళ్లింపు కాలువలు, పునరావాస–పునరుద్ధరణ పనులు.
❓ తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
Q1: కొత్త పథకం పేరు ఏమిటి?
👉 పూజ్య బాపు గ్రామీణ రోజ్గార్ యోజన.
Q2: సంవత్సరానికి ఎన్ని రోజులు పని ఉంటుంది?
👉 125 రోజులు.
Q3: రోజువారీ వేతనం ఎంత?
👉 కనీసం ₹240.
Q4: ఇది MGNREGS స్థానంలో పూర్తిగా అమలవుతుందా?
👉 అవును, కొత్త నిబంధనలతో అదే పథకం కొనసాగుతుంది.
🔚 ముగింపు (Conclusion)
వీబీ–జీ రామ్ జీ చట్టం ద్వారా గ్రామీణ ఉపాధికి ఎక్కువ హామీ, విస్తృత పనుల పరిధి, మెరుగైన పారదర్శకత అందించాలన్నది కేంద్ర ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఈ మార్పులు గ్రామీణ జీవన ప్రమాణాలను ఎంతవరకు మెరుగుపరుస్తాయో అమలులో స్పష్టమవుతుంది. VB G RAM G పథకం 2026 గ్రామీణ ఉపాధి హామీ వ్యవస్థలో చరిత్రాత్మక మార్పు. ప్రతి ఉపాధి కార్మికుడు జనవరి 5న జరిగే గ్రామసభల్లో పాల్గొని, ఈ మార్పులపై పూర్తి అవగాహన పొందడం అవసరం.
👉 ఈ సమాచారం మీ గ్రామస్తులు, కూలీలు, రైతులతో తప్పకుండా షేర్ చేయండి.
