భారతదేశంలో రైతుల ఆదాయం పెంచడం, సాగు ఖర్చులు తగ్గించడం, డీజిల్ ఆధారిత పంపుల వినియోగాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ప్రధాన పథకాలలో Pradhan Mantri Kisan Urja Suraksha evam Utthaan Mahabhiyan (PM-KUSUM) ఒకటి. ఈ పథకం ద్వారా రైతులు 60% వరకు సబ్సిడీతో సోలార్ పంపు సెట్లు ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. అదనంగా, తమ భూముల్లో సోలార్ పవర్ ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేసి 25 ఏళ్ల పాటు స్థిరమైన ఆదాయం కూడా పొందవచ్చు.
ఈ వ్యాసంలో PM-KUSUM స్కీమ్ పూర్తి వివరాలు, అర్హత, సబ్సిడీ నిర్మాణం, అప్లికేషన్ విధానం, అవసరమైన పత్రాలు, లాభాలు, మరియు ఆదాయం ఎలా వస్తుందో విపులంగా తెలుసుకుందాం.
PM-KUSUM స్కీమ్ అంటే ఏమిటి?
PM-KUSUM అంటే “ప్రధానమంత్రి కిసాన్ ఊర్జా సురక్ష ఏవం ఉత్తాన్ మహాభియాన్”. ఈ పథకం ప్రధానంగా మూడు లక్ష్యాలతో రూపొందించబడింది:
- రైతులకు సోలార్ ఆధారిత సాగు విద్యుత్ అందించడం
- అదనపు విద్యుత్ను డిస్కంలకు అమ్మే అవకాశం కల్పించడం
- పర్యావరణానికి హానికరమైన ఇంధన వినియోగాన్ని తగ్గించడం
ఈ స్కీమ్ ద్వారా రైతులు తమ భూమిలోనే విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసి స్వయం సమృద్ధిగా మారవచ్చు.
PM-KUSUM స్కీమ్లో ప్రధాన భాగాలు
1️⃣ సోలార్ పంపు సెట్లు (Solar Pump Sets)
- రైతులకు 60% వరకు సబ్సిడీ
- 30% వరకు బ్యాంకు లోన్
- రైతు స్వంత పెట్టుబడి కేవలం 10%
- డీజిల్ ఖర్చులు పూర్తిగా తగ్గింపు
- కరెంట్ బిల్లుల భారం తగ్గింపు
2️⃣ గ్రౌండ్ మౌంటెడ్ సోలార్ పవర్ ప్లాంట్లు
- 500 కిలోవాట్ల నుంచి 2 మెగావాట్ల సామర్థ్యం
- బంజరు లేదా సాగుకు పనికిరాని భూమిలో ఏర్పాటు
- రాష్ట్ర డిస్కంలతో 25 ఏళ్ల పవర్ పర్చేజ్ అగ్రిమెంట్ (PPA)
- యూనిట్ ధర రాష్ట్రానుసారం నిర్ణయం
సోలార్ ప్లాంట్ ద్వారా ఆదాయం ఎలా వస్తుంది?
రైతులు తమ భూమిలో సోలార్ పవర్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు చేస్తే, ఆ ప్లాంట్లో ఉత్పత్తి అయిన విద్యుత్ను రాష్ట్ర డిస్కంలు కొనుగోలు చేస్తాయి. డిస్కంలతో 25 ఏళ్ల ఒప్పందం ఉంటుంది.
ఆదాయం లెక్కింపు (సాధారణ ఉదాహరణ)
- 1 మెగావాట్ ప్లాంట్ సంవత్సరానికి సుమారు 14–16 లక్షల యూనిట్లు ఉత్పత్తి చేయగలదు
- యూనిట్ ధర రూ. 3 – రూ. 4 మధ్య ఉంటే
- వార్షిక ఆదాయం రూ. 45 లక్షల వరకు ఉండవచ్చు (రాష్ట్రానుసారం మారుతుంది)
గమనిక: ఖచ్చితమైన ఆదాయం భౌగోళిక పరిస్థితులు, సూర్యకాంతి, టారిఫ్ రేట్లు ఆధారంగా మారవచ్చు.
రైతులకు PM-KUSUM స్కీమ్ లాభాలు
✔ సాగు ఖర్చులు తగ్గింపు
డీజిల్ ఖర్చు పూర్తిగా తగ్గుతుంది. విద్యుత్ బిల్లుల భారం ఉండదు.
✔ స్థిరమైన దీర్ఘకాలిక ఆదాయం
25 ఏళ్ల PPA ఒప్పందంతో నిరంతర ఆదాయం.
✔ తక్కువ పెట్టుబడితో భారీ ప్రాజెక్ట్
కేవలం 10% స్వంత పెట్టుబడితో సోలార్ ప్రాజెక్ట్ సాధ్యం.
✔ పర్యావరణ హితం
కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గింపు – గ్రీన్ ఎనర్జీ ప్రోత్సాహం.
✔ గ్రామీణ అభివృద్ధి
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
PM-KUSUM స్కీమ్ అర్హత
ఈ పథకానికి క్రింది వర్గాలు అప్లై చేయవచ్చు:
- వ్యక్తిగత రైతులు
- రైతుల సంఘాలు
- రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు (FPOs)
- సహకార సంఘాలు
- పంచాయితీలు
భూమి రైతు పేరుతో ఉండాలి లేదా లీజ్ ఒప్పందం చట్టబద్ధంగా ఉండాలి.
అవసరమైన డాక్యుమెంట్లు
PM-KUSUM స్కీమ్ అప్లికేషన్ కోసం:
- ఆధార్ కార్డ్
- భూమి పట్టాదారు పాస్బుక్
- బ్యాంక్ పాస్బుక్
- మొబైల్ నెంబర్
- పాస్పోర్ట్ సైజ్ ఫోటో
- గ్రూప్ అయితే: గ్రూప్ రిజిస్ట్రేషన్ పత్రం, గ్రూప్ ఫోటో, డిక్లరేషన్ ఫారం
PM-KUSUM స్కీమ్ – ముఖ్యమైన లింకులు
| క్రమ సంఖ్య | విభాగం / సంస్థ | అధికారిక లింక్ |
|---|---|---|
| 1 | Pradhan Mantri Kisan Urja Suraksha evam Utthaan Mahabhiyan (PM-KUSUM) | https://pmkusum.mnre.gov.in |
| 2 | Ministry of New and Renewable Energy (MNRE) | https://mnre.gov.in |
| 3 | NREDCAP (ఆంధ్రప్రదేశ్) | https://nredcap.in |
| 4 | Telangana State Renewable Energy Development Corporation (తెలంగాణ) | https://www.tgredco.telangana.gov.in |
PM-KUSUM ఆన్లైన్ అప్లికేషన్ విధానం
స్టెప్ 1: అధికారిక పోర్టల్ సందర్శించండి
PM-KUSUM అధికారిక వెబ్సైట్కి వెళ్లండి.
స్టెప్ 2: రిజిస్ట్రేషన్
“Register” పై క్లిక్ చేసి కొత్త యూజర్గా నమోదు చేసుకోండి.
స్టెప్ 3: వివరాలు నమోదు
వ్యక్తిగత/గ్రూప్ వివరాలు సరైనవిగా నమోదు చేయాలి.
స్టెప్ 4: డిక్లరేషన్ & సబ్మిట్
డిక్లరేషన్ బాక్స్ టిక్ చేసి ఫారం సబ్మిట్ చేయాలి.
స్టెప్ 5: లాగిన్ చేసి అప్లికేషన్ పూర్తి చేయండి
డాక్యుమెంట్లు స్కాన్ చేసి అప్లోడ్ చేయాలి.
స్టెప్ 6: అప్లికేషన్ స్టేటస్ ట్రాక్ చేయండి
పోర్టల్ ద్వారా స్టేటస్ తెలుసుకోవచ్చు.
బ్యాంకు లోన్ ఎలా పొందాలి?
PM-KUSUM కింద మిగిలిన 30% మొత్తానికి బ్యాంకులు లోన్ ఇస్తాయి. సాధారణంగా:
- జాతీయీకృత బ్యాంకులు
- ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు
- కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకులు
ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్, భూమి పత్రాలు, సబ్సిడీ ఆమోద పత్రం అవసరం.
రాష్ట్రాల వారీగా టారిఫ్ మార్పులు
యూనిట్కు చెల్లించే ధర రాష్ట్ర విద్యుత్ నియంత్రణ సంఘం (ERC) నిర్ణయిస్తుంది. కాబట్టి ప్రతి రాష్ట్రంలో టారిఫ్ రేట్లు వేరుగా ఉండవచ్చు. అప్లై చేయడానికి ముందు రాష్ట్ర నోడల్ ఏజెన్సీ వెబ్సైట్ చూడాలి.
PM-KUSUM స్కీమ్ 2026 – ముఖ్యాంశాలు
- 60% సబ్సిడీ
- 30% బ్యాంకు లోన్
- 10% రైతు వాటా
- 25 ఏళ్ల PPA ఒప్పందం
- 500KW – 2MW సామర్థ్యం
- అదనపు విద్యుత్ అమ్మకం
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. చిన్న రైతులు కూడా అప్లై చేయవచ్చా?
అవును. వ్యక్తిగతంగా లేదా గ్రూప్గా అప్లై చేయవచ్చు.
2. సబ్సిడీ నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతాలో జమ అవుతుందా?
సాధారణంగా సబ్సిడీ నేరుగా ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో అడ్జస్ట్ చేయబడుతుంది.
3. భూమి తప్పనిసరిగా రైతు పేరుతో ఉండాలా?
అవును. లేకపోతే చట్టబద్ధ లీజ్ ఒప్పందం అవసరం.
4. ఎంతకాలం ఒప్పందం ఉంటుంది?
డిస్కంలతో 25 ఏళ్ల పవర్ పర్చేజ్ అగ్రిమెంట్ ఉంటుంది.
ముగింపు
PM-KUSUM స్కీమ్ రైతులకు ఒక గోల్డెన్ అవకాశంగా చెప్పవచ్చు. తక్కువ పెట్టుబడితో సోలార్ పంపు సెట్లు ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. అదనంగా, సోలార్ పవర్ ప్లాంట్ల ద్వారా 25 ఏళ్ల పాటు స్థిరమైన ఆదాయం పొందవచ్చు. సాగు ఖర్చులు తగ్గించడంతో పాటు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా ఈ పథకం దోహదపడుతుంది.
రైతులు తమ రాష్ట్ర నోడల్ ఏజెన్సీ లేదా అధికారిక పోర్టల్ ద్వారా పూర్తి వివరాలు తెలుసుకుని వెంటనే అప్లై చేసుకోవాలి.



